اگر در دوران بارداری هستید و میخواهید رنگ موهایتان را تغییر دهید، احتمالاً نگران تأثیر مواد شیمیایی رنگ مو بر سلامت جنین هستید. بررسیهای علمی نشان میدهند که مقدار کمی از ترکیبات رنگ مو از طریق پوست سر جذب بدن میشود و استفاده معمول از این محصولات احتمالاً با خطر کمی برای جنین همراه است. بااینحال، برای احتیاط بیشتر رنگ کردن مو را به بعد از سهماهه اول موکول کنید. توجه به ترکیبات رنگ مو، از جمله آمونیاک، پارابن و PPD، نیز هنگام انتخاب محصول اهمیت دارد؛ البته نداشتن این مواد بهتنهایی ایمنی محصول را تضمین نمیکند. در ادامه، بهترین مارکهای رنگ مو برای دوران بارداری و نکات مهم برای انتخاب و استفاده از آنها را بررسی کردهایم.
آیا رنگ مو در دوران بارداری بیخطر است؟
نگرانی اصلی مادران باردار از رنگ مو، ورود مواد شیمیایی به جریان خون و رسیدن آن به جنین است. از دیدگاه سمشناسی بالینی، ساختار پوست سر به عنوان یک سد دفاعی طبیعی عمل میکند. بخش عمده ترکیبات رنگ مو روی ساقه مو اثر میگذارند و تنها مقدار بسیار اندکی از ترکیبات ممکن است از اپیدرم پوست سر عبور کند. این میزان ناچیز بهطور طبیعی توسط کبد فیلتر شده و معمولاً به جریان خون سیستمیک جنین نمیرسد.
سازمان خدمات سلامت همگانی بریتانیا (NHS) نیز اعلام کرده است که بیشتر پژوهشهای موجود، با وجود محدودیتهایشان، استفاده از رنگ مو در دوران بارداری را ایمن ارزیابی میکنند. در این منبع توضیح داده شده که دوزهای بسیار بالای برخی مواد شیمیایی رنگ مو ممکن است آسیبزا باشند، اما مقدار تماس با این مواد هنگام رنگ کردن معمول مو بسیار کمتر است.
“Most research, although limited, shows it’s safe to colour your hair while pregnant.”
Using hair dye in pregnancy: is it safe?
با وجود این یافتهها، بهتر است در دوران بارداری احتیاط بیشتری داشته باشید. موکول کردن رنگ مو به بعد از سهماهه اول، استفاده از دستکش، رنگ کردن مو در محیطی با تهویه مناسب و رعایت زمان درجشده روی محصول، از جمله اقداماتی هستند که به کاهش تماس با مواد شیمیایی کمک میکنند.

ترکیبات رنگ مو چگونه میتوانند بر بدن اثر بگذارند؟
هنگام رنگ کردن مو، بدن از طریق پوست سر و تنفس بخارات رنگ مو با ترکیبات شیمیایی تماس پیدا میکند. در صورت وجود زخم یا خراش روی پوست سر، احتمال جذب بعضی مواد مانند رزورسینول و آمینهای معطر افزایش مییابد. از طرف دیگر، بخارات ترکیبات فراری مانند آمونیاک ممکن است چشمها و دستگاه تنفسی را تحریک کنند و باعث سردرد، سرگیجه یا حالت تهوع شوند. به همین دلیل، بهتر است هنگام رنگ کردن مو در محیطی با تهویه مناسب باشید و از تماس رنگ با پوست آسیبدیده خودداری کنید.
در کدام دوره بارداری استفاده از رنگ مو کمخطرتر است؟
بهتر است برای رنگ کردن مو در دوران بارداری تا پایان سهماهه اول، یعنی هفته دوازدهم، صبر کنید. در این دوره، اندامهای اصلی جنین مانند قلب و مغز در حال شکلگیری هستند و رعایت احتیاط اهمیت بیشتری دارد. از طرفی، بوی مواد شیمیایی رنگ مو ممکن است حالت تهوع این دوران را تشدید کند. از هفته سیزدهم به بعد، یعنی در سهماهه دوم و سوم، میتوانید با رعایت نکات ایمنی برای رنگ کردن مو اقدام کنید.
هنگام انتخاب رنگ مو در بارداری به چه ترکیباتی توجه کنیم؟
هنگام خرید رنگ مو در دوران بارداری، ترکیبات درجشده روی بستهبندی را بررسی کنید. وجود بعضی مواد ممکن است باعث حساسیت پوستی یا تحریک دستگاه تنفسی شود.
- آمونیاک (Ammonia)
این ماده به باز شدن کوتیکول مو کمک میکند، اما بخارات تند آن باعث تحریک چشمها و دستگاه تنفسی میشود.
- پارافنیلن دیآمین (PPD)
این ترکیب در بسیاری از رنگهای تیره وجود دارد و میتواند باعث حساسیت و واکنشهای آلرژیک پوستی شود.
- رزورسینول (Resorcinol)
در برخی رنگ موها برای ایجاد و تثبیت رنگ به کار میرود و پژوهشگران در حال بررسی تأثیر احتمالی آن بر هورمونهای بدن هستند.
- پارابنها و فتالاتها (Parabens & Phthalates)
برخی از این ترکیبات به دلیل احتمال تأثیر بر عملکرد هورمونی مورد مطالعه قرار گرفتهاند؛ بااینحال، میزان خطر آنها در استفاده معمول از رنگ مو بهطور قطعی مشخص نیست.
- فلزات سنگین
ممکن است در بعضی محصولات نامعتبر یا ترکیبات نامشخص وجود داشته باشند؛ بنابراین، خرید رنگ مو از برندهای معتبر و دارای مجوز اهمیت دارد.
در مقابل، میتوانید محصولاتی را بررسی کنید که در فرمولاسیون آنها از ترکیبات نرمکننده مانند روغن آرگان، روغن جوجوبا یا کره شی استفاده شده است. البته وجود مواد گیاهی یا حذف آمونیاک بهتنهایی به معنای ایمن بودن رنگ مو در دوران بارداری نیست.

بهترین مارکهای رنگ مو برای دوران بارداری
انتخاب رنگ مو در دوران بارداری به بررسی ترکیبات محصول و توجه به حساسیتهای پوستی نیاز دارد. برندهای زیر گزینههایی هستند که میتوانید هنگام خرید بررسی کنید:
۱. رنگ موی هرباتینت (Herbatint)
این برند ایتالیایی رنگ موهایی با عصارههای گیاهی عرضه میکند. فرمولاسیون برخی محصولات آن فاقد آمونیاک است، اما برای بررسی وجود PPD باید ترکیبات همان محصول را بخوانید.
۲. رنگ موی فیتو کالر (Phyto Color)
فیتو کالر، محصولی از برند فرانسوی فیتو، با ترکیبات گیاهی و مواد نرمکننده تولید میشود. برخی مدلهای آن فاقد آمونیاک هستند و میتوانند گزینهای مناسب باشند.
۳. رنگ موی ناتورتینت (Naturtint)
برند ناتورتینت ترکیبات گیاهی و روغنهای مراقبتی در محصولات خود بهکار میبرد. میزان پوششدهی موهای سفید و ترکیبات هر مدل را پیش از خرید بررسی کنید.
۴. رنگ موی سانوتینت لایت (Sanotint Light)
سری لایت سانوتینت فاقد PPD، آمونیاک و فلزات سنگین بوده و بهطور ویژه برای افرادی با حساسیت شدید و خانمهای باردار طراحی شده است.
۵. رنگ موهای ایرانی بدون آمونیاک
برخی محصولات ایرانی مانند رنگ موهای مارال و بیول، مدلهای بدون آمونیاک دارند و از نظر دسترسی و قیمت میتوانند گزینههای مناسبی برای بررسی باشند. پیش از خرید به ترکیبات محصول و مجوز بهداشتی آن توجه کنید.
هیچیک از این برندها را نمیتوان صرفاً بر اساس نام یا گیاهی بودن، ایمنترین انتخاب برای دوران بارداری دانست. بهتر است پیش از مصرف با پزشک خود مشورت کنید و دستورالعمل محصول را بهدقت بخوانید.
رنگ مو بدون آمونیاک در بارداری چه تفاوتی با رنگهای معمولی دارد؟
رنگ موهای معمولی برای نفوذ رنگدانهها به ساقه مو از موادی مانند آمونیاک کمک میگیرند. آمونیاک بوی تندی دارد و ممکن است چشمها و دستگاه تنفسی را تحریک کند. در فرمول رنگهای بدون آمونیاک، معمولاً ترکیبات جایگزینی مانند اتانولآمین (MEA) به کار میرود که بوی ملایمتری دارند. البته این محصولات هم ممکن است حاوی مواد حساسیتزا باشند؛ پس نداشتن آمونیاک به معنای ایمنی کامل در دوران بارداری نیست.
رنگ مو بدون آمونیاک معمولاً بوی آزاردهنده کمتری دارند، اما لزوماً مانع حساسیت پوستی یا شکنندگی مو نمیشوند. هنگام انتخاب محصول، ترکیبات آن را بخوانید، در فضای دارای تهویه مناسب موهایتان را رنگ کنید.
آیا رنگ موهای گیاهی گزینه مطمئنتری در بارداری هستند؟
ایمنی رنگ موهای گیاهی به ترکیبات آنها بستگی دارد. حنای خالص و بدون افزودنی با حنای مشکی موجود در بازار متفاوت است؛ بعضی از این محصولات حاوی PPD هستند و احتمال حساسیت پوستی را بالا میبرند. بنابراین، به عبارت «طبیعی» روی بستهبندی اعتماد نکرده و پیش از خرید، ترکیبات و مجوز بهداشتی محصول را بررسی کنید. در دوران بارداری، بهتر است حتی برای استفاده از رنگهای گیاهی با پزشک مشورت داشته باشید.
چگونه در دوران بارداری با کمترین ریسک موها را رنگ کنیم؟
برای کاهش تماس با مواد شیمیایی هنگام رنگ کردن مو در بارداری بایستی نکات زیر را رعایت کنید:
- رنگ کردن بدون تماس با ریشه
روشهایی مانند آمبره و هایلایت را انتخاب کنید تا رنگ کمتر با پوست سر تماس داشته باشد.
- تست حساسیت
۴۸ ساعت قبل از مصرف، طبق دستور محصول تست حساسیت انجام دهید.
- تهویه مناسب
در فضای دارای تهویه کافی موهایتان را رنگ کنید تا بخارات جمع نشوند.
- رعایت زمان مصرف
رنگ را بیشتر از زمان درجشده روی بستهبندی نگه ندارید و سپس موها را کاملاً بشویید.
- استفاده از دستکش
هنگام رنگ کردن دستکش بپوشید و از تماس رنگ با پوست آسیبدیده خودداری کنید.
بهترین رنگ مو در بارداری را چگونه انتخاب کنیم؟
برای انتخاب رنگ مو در دوران بارداری، تاریخ انقضا، اصالت کالا و ترکیبات محصول را بررسی کنید. خرید از فروشگاههای معتبر، احتمال تهیه محصولات تقلبی را کاهش میدهد. همچنین، به عبارتهایی مانند «بدون آمونیاک» یا «فاقد PPD» روی بستهبندی توجه داشته باشید، البته حذف این مواد بهتنهایی ایمنی رنگ مو را تضمین نمیکند. انتخاب رنگی نزدیک به پایه طبیعی مو نیز میتواند نیاز به دکلره و اکسیدان قوی را کاهش دهد.

در نهایت،در دوران بارداری، بهتر است رنگ کردن مو را به بعد از سهماهه اول موکول کنید و پیش از انتخاب محصول، با پزشک خود مشورت داشته باشید. با رعایت نکات ایمنی میتوانید با خیال آسودهتری به زیبایی و شادابی موهایتان برسید و سلامت خود و جنین را در اولویت قرار دهید.
منابع
Using hair dye in pregnancy: is it safe?
Hair Treatments
MotherToBaby | Fact Sheets
