قرص ال دی (LD) یکی از قرصهای ضدبارداری خوراکی ترکیبی است که برای پیشگیری از بارداری استفاده میشود و حاوی دو نوع هورمون استروژن و پروژستین است. این قرص با جلوگیری یا مهار تخمکگذاری و ایجاد تغییر در مخاط دهانه رحم، احتمال بارداری را کاهش میدهد. قرص ال دی علاوه بر پیشگیری از بارداری، ممکن است در برخی شرایط برای کنترل خونریزی یا تنظیم الگوی قاعدگی نیز مورد استفاده قرار گیرد، اما انتخاب آن باید با توجه به شرایط فردی انجام شود.
اگر قصد مصرف قرص ال دی را دارید، مهم است نحوه شروع مصرف، عوارض احتمالی، شرایط منع مصرف و تأثیر آن بر پریود را بدانید. در این مقاله که توسط کارشناس مامایی لیلا علیآبادی تهیه شده است، مهمترین پرسشهای مربوط به قرص LD را بررسی میکنیم.
قرص ال دی چیست؟
قرص ال دی یکی از انواع قرصهای ضدبارداری خوراکی ترکیبی است که حاوی دو هورمون استروژن و پروژستین است. این هورمونها با ایجاد تغییرات هورمونی در بدن، عمدتاً از تخمکگذاری جلوگیری میکنند.
قرصهای ضدبارداری ترکیبی در صورت مصرف صحیح، روش مؤثری برای پیشگیری از بارداری هستند؛ اما از عفونتهای مقاربتی محافظت نمیکنند. در صورت احتمال انتقال عفونتهای مقاربتی، استفاده از کاندوم همچنان اهمیت دارد.
قرص ال دی برای چیست؟
قرص ال دی در درجه اول برای جلوگیری از بارداری استفاده میشود. با این حال، اثر هورمونی آن میتواند باعث تغییر الگوی قاعدگی شود و در برخی افراد به کاهش خونریزی یا دردهای قاعدگی کمک کند.
بنابراین کاربردهای احتمالی آن میتواند شامل موارد زیر باشد:
- پیشگیری از بارداری
- کاهش شدت خونریزی قاعدگی در برخی افراد
- کاهش دردهای قاعدگی در بعضی افراد
- ایجاد نظم بیشتر در خونریزیهای ناشی از چرخههای نامنظم
- کنترل برخی مشکلات وابسته به هورمون، در صورت تجویز پزشک
البته قرص ال دی برای هر فردی مناسب نیست و انتخاب آن باید بر اساس شرایط پزشکی، فشار خون، سابقه بیماریها و داروهای مصرفی انجام شود.
مشاوره زنان، زایمان و بارداری
لیلا علیآبادی | کارشناس مامایی
قرص LD چگونه از بارداری جلوگیری میکند؟
مهمترین اثر قرصهای ضدبارداری ترکیبی، جلوگیری از تخمکگذاری است. علاوه بر این، هورمونهای موجود در قرص باعث تغییر مخاط دهانه رحم میشوند و عبور اسپرم را دشوارتر میکنند.
بنابراین مصرف منظم قرص اهمیت زیادی دارد. فراموش کردن چند قرص میتواند احتمال کاهش اثر پیشگیری را افزایش دهد.
نحوه مصرف قرص ال دی برای جلوگیری از بارداری
اگر پزشک یا ماما مصرف قرص LD را برای شما مناسب تشخیص داده باشد، باید قرص را مطابق دستور همان فرآورده مصرف کنید.
در بستههای ۲۱ عددی معمولاً:
- روزانه یک قرص مصرف میشود.
- بهتر است قرص هر روز در ساعت مشخصی مصرف شود.
- پس از اتمام ۲۱ قرص فعال، معمولاً یک فاصله ۷ روزه وجود دارد.
- بسته بعدی طبق برنامه در زمان مشخص شروع میشود.
توجه: همه قرصهای ضدبارداری الگوی مصرف یکسانی ندارند؛ بنابراین دستور روی بسته دارو یا توصیه متخصص بر دستور عمومی اولویت دارد.
پیش از شروع قرصهای ضدبارداری ترکیبی نیز بررسی فشار خون اهمیت دارد.
قرص ال دی را از چه روزی شروع کنیم؟
یکی از روشهای رایج، شروع مصرف قرص در ابتدای دوره قاعدگی است؛ اما زمان شروع میتواند با توجه به شرایط فرد و روش پیشگیری قبلی متفاوت باشد.
اگر قرص در زمان دیگری از چرخه شروع شود، ممکن است برای مدتی به یک روش پیشگیری کمکی مانند کاندوم نیاز باشد.
بنابراین اگر برای اولین بار میخواهید قرص ال دی مصرف کنید، بهتر است زمان شروع را با پزشک یا ماما مشخص کنید.
اگر یک قرص ال دی فراموش شود چه کنیم؟
اگر یک قرص فعال را فراموش کردهاید، معمولاً باید آن را در اولین فرصت مصرف کنید و ادامه بسته را طبق برنامه ادامه دهید.
اما اگر دو قرص یا بیشتر فراموش شده باشد، نحوه برخورد با آن به زمان فراموشی و محل آن در بسته بستگی دارد و ممکن است استفاده از روش پیشگیری کمکی یا پیشگیری اورژانسی مطرح شود.
در صورت فراموشی چند قرص، بهخصوص اگر در هفته اول بسته رابطه بدون محافظت داشتهاید، بهتر است از پزشک یا ماما راهنمایی بگیرید.
قرص ال دی بعد از رابطه؛ آیا از بارداری جلوگیری میکند؟
قرص ال دی معمولی را نباید با قرص اورژانسی یکی دانست.
اگر رابطه بدون محافظت داشتهاید یا روش جلوگیری مانند کاندوم دچار شکست شده است، میتوان از روشهای اختصاصی پیشگیری اورژانسی استفاده کرد. این روشها شامل قرصهای حاوی لوونورژسترل، اولیپریستال و در شرایط مناسب IUD مسی هستند.
پیشگیری اورژانسی هرچه زودتر استفاده شود، معمولاً مؤثرتر است و روشهای توصیهشده میتوانند تا ۵ روز پس از رابطه نیز مورد استفاده قرار گیرند.
مشاوره زنان، زایمان و بارداری
لیلا علیآبادی | کارشناس مامایی
چند ساعت بعد از رابطه میتوان قرص ال دی خورد؟
اگر منظورتان استفاده از LD بهعنوان روش اورژانسی است، نمیتوان برای تمام قرصهای LD یک تعداد ثابت تعیین کرد.
در روش اورژانسی ترکیبی یا Yuzpe باید مقدار مشخصی از اتینیلاسترادیول و لوونورژسترل دریافت شود؛ بنابراین تعداد قرص به مقدار هورمون موجود در همان محصول بستگی دارد. WHO این روش را بهعنوان یکی از گزینههای اورژانسی معرفی کرده، اما روشهای اختصاصی حاوی لوونورژسترل یا اولیپریستال معمولاً گزینههای مناسبتری هستند.
پس مصرف خودسرانه ۴ قرص LD و تکرار آن ۱۲ ساعت بعد برای همه محصولات توصیه نمیشود.
اگر رابطه محافظتنشده داشتهاید، بهتر است نام دقیق دارو و مقدار هورمون روی بسته بررسی شود.
عوارض قرص ال دی چیست؟
عوارض قرص ال دی در افراد مختلف متفاوت است. بعضی عوارض در ماههای ابتدایی بیشتر دیده میشوند و ممکن است با ادامه مصرف کاهش پیدا کنند.
عوارض شایع قرص ال دی
- تهوع
- سردرد
- حساسیت یا درد پستان
- لکهبینی
- تغییر در الگوی خونریزی
- احساس نفخ
- تغییرات خلقی
اگر عارضه شدید، مداوم یا غیرمعمول باشد، بهتر است دارو بدون مشورت قطع نشود و با پزشک یا ماما مطرح شود.
عوارض خطرناک قرص ال دی
عوارض جدی نادر هستند، اما در صورت مشاهده علائم زیر باید سریعاً ارزیابی پزشکی انجام شود:
- درد شدید یا فشار در قفسه سینه
- تنگی نفس ناگهانی
- تورم یا درد یکطرفه پا
- اختلال ناگهانی در بینایی
- سردرد شدید و غیرمعمول
- ضعف یا بیحسی ناگهانی یک طرف بدن
- اختلال ناگهانی در تکلم
این علائم میتوانند نشانه مشکلات جدی مانند لخته خون باشند.
عوارض قرص ال دی بعد از چهل سالگی
قرص ال دی بعد از ۴۰ سالگی لزوماً ممنوع نیست، اما انتخاب آن نیاز به بررسی دقیقتری دارد.
سن بهتنهایی تعیین نمیکند که فرد میتواند قرص ضدبارداری ترکیبی مصرف کند یا خیر. عواملی مانند سیگار، فشار خون، سابقه لخته خون، بیماری قلبی، میگرن همراه با اورا و برخی بیماریهای دیگر در تصمیمگیری اهمیت دارند.
بنابراین مهمترین عوارض و نگرانیها بعد از ۴۰ سالگی بیشتر به وجود عوامل خطر قلبیعروقی و عروقی مربوط میشوند، نه صرفاً عدد سن.
اگر بالای ۴۰ سال هستید، قبل از ادامه یا شروع مصرف LD بهتر است وضعیت فشار خون و عوامل خطر فردی شما بررسی شود.
چه کسانی نباید قرص ال دی مصرف کنند؟
قرصهای ضدبارداری ترکیبی برای همه افراد مناسب نیستند. در شرایط زیر حتماً باید پیش از مصرف با متخصص مشورت شود:
- سابقه لخته خون یا آمبولی
- سکته مغزی یا بیماری قلبی
- فشار خون بالا، بهخصوص فشار خون کنترلنشده
- میگرن همراه با اورا
- برخی بیماریهای کبدی
- بعضی سرطانهای حساس به هورمون
- مصرف سیگار، بهخصوص همراه با افزایش سن
- برخی داروهای خاص که میتوانند با قرص تداخل داشته باشند
انتخاب روش پیشگیری باید بر اساس وضعیت پزشکی فرد انجام شود و نمیتوان یک قرص را برای همه زنان مناسب دانست.
قرص ال دی و پریود
یکی از دلایل جستجوی زیاد کاربران درباره LD، تأثیر آن بر پریود است.
قرص ال دی میتواند زمان و میزان خونریزی قاعدگی را تغییر دهد. در زمان مصرف ممکن است خونریزی سبکتر شود، لکهبینی ایجاد شود یا زمان خونریزی نسبت به گذشته تغییر کند.
به همین دلیل، هر خونریزی هنگام مصرف قرص الزاماً همان پریود طبیعی قبل از مصرف قرص نیست.
اگر روز اول پریودی قرص ال دی بخوریم، قطع میشود؟
خیر؛ مصرف قرص ال دی در روز اول پریودی لزوماً باعث قطع فوری خونریزی نمیشود.
اگر قرص را در روز اول قاعدگی شروع کنید، هدف اصلی ایجاد پوشش مناسب برای پیشگیری از بارداری است، نه قطع فوری خونریزی.
ممکن است در ادامه مصرف، الگوی خونریزی تغییر کند، اما نباید انتظار داشته باشید که با خوردن اولین قرص، پریود همان روز قطع شود.
اگر خونریزی شما بسیار شدید یا غیرطبیعی است، بهتر است علت آن بررسی شود و برای قطع خونریزی خودسرانه تعداد قرصها را افزایش ندهید.
چند روز بعد از قطع قرص ال دی پریود میشویم؟
اگر از بسته ۲۱ عددی استفاده میکنید، خونریزی معمولاً در فاصله بدون مصرف قرص فعال اتفاق میافتد.
بنابراین پاسخ دقیق به سؤال «چند روز بعد از قطع قرص ال دی پریود میشویم؟» برای همه افراد یکسان نیست.
اگر خونریزی مورد انتظار اتفاق نیفتاد، بهخصوص در صورت فراموش کردن قرص یا داشتن رابطه بدون محافظت، احتمال بارداری باید بررسی شود.
چند روز بعد از خوردن قرص ال دی پریود میشویم؟
قرص ال دی باعث نمیشود چند روز پس از اولین قرص حتماً پریود شوید.
در مصرف منظم قرصهای ترکیبی، خونریزی معمولاً در فاصله بدون مصرف قرص فعال اتفاق میافتد.
بنابراین اگر برای پریود شدن سریع چند قرص LD مصرف کردهاید، نمیتوان زمان مشخصی برای شروع خونریزی تعیین کرد.
قرص ال دی برای پریود شدن سریع
قرص ال دی داروی مخصوص پریود شدن سریع نیست.
اگر پریود شما عقب افتاده است، ابتدا باید علت تأخیر مشخص شود. از جمله دلایل احتمالی میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بارداری
- استرس
- تغییر وزن
- ورزش شدید
- اختلالات تیروئید
- مشکلات هورمونی
- برخی بیماریهای تخمدان
- تغییرات طبیعی چرخه قاعدگی
بنابراین اگر پریودتان عقب افتاده است، مصرف خودسرانه LD برای ایجاد پریود توصیه نمیشود.
چند تا قرص ال دی بخورم تا پریود بشم؟
تعداد مشخصی از قرص LD برای اینکه پریود شوید وجود ندارد و افزایش خودسرانه دوز آن توصیه نمیشود.
مصرف چند قرص با هدف ایجاد خونریزی میتواند باعث تهوع، سردرد، لکهبینی و بینظمی بیشتر چرخه شود.
اگر پریود شما عقب افتاده، ابتدا باید احتمال بارداری و علت تأخیر بررسی شود.
نحوه مصرف قرص ال دی برای جلوگیری از پریود
اگر هدف شما جلوگیری یا عقب انداختن پریود با قرص ال دی است، روش مصرف باید با توجه به نوع قرص و اینکه از قبل آن را مصرف میکردهاید یا نه تعیین شود.
در برخی رژیمهای مصرف قرصهای ترکیبی، میتوان با حذف فاصله بدون هورمون و ادامه قرصهای فعال، خونریزی را به تعویق انداخت.
با این حال ممکن است لکهبینی یا خونریزی نامنظم ایجاد شود.
بنابراین اگر میخواهید به دلیل سفر، مراسم یا مناسبت خاصی پریود نشوید، بهتر است روش مناسب را قبل از موعد موردنظر با ماما یا پزشک مشخص کنید.
اگر باردار باشی قرص ال دی بخوری پریود میشی؟
خیر. اگر باردار باشید، مصرف قرص LD باعث ایجاد پریود واقعی نمیشود.
ممکن است پس از مصرف دارو لکهبینی یا خونریزی ایجاد شود، اما این خونریزی به معنای پریود طبیعی نیست.
اگر پریودتان عقب افتاده و احتمال بارداری وجود دارد، به جای مصرف LD برای ایجاد پریود، ابتدا باید تست بارداری انجام دهید.
همچنین قرصهای ضدبارداری برای پایان دادن به بارداری موجود طراحی نشدهاند.
آیا قرص ال دی باعث افزایش وزن میشود؟
افزایش وزن یکی از نگرانیهای رایج درباره قرصهای ضدبارداری است، اما نمیتوان هر افزایش وزنی را مستقیماً به LD نسبت داد.
وزن بدن تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند تغذیه، فعالیت بدنی، احتباس مایعات، شرایط هورمونی و سبک زندگی قرار دارد.
اگر بعد از شروع مصرف قرص تغییر وزن قابلتوجهی داشتید، بهتر است قبل از قطع خودسرانه دارو، موضوع را با متخصص بررسی کنید.
آیا قرص ال دی باعث ناباروری میشود؟
خیر. قرصهای ضدبارداری خوراکی باعث ناباروری دائمی نمیشوند.
پس از قطع مصرف، توانایی باروری معمولاً دوباره برمیگردد و WHO نیز تأکید کرده است که بازگشت باروری پس از قطع قرصهای خوراکی بدون تأخیر قابلتوجه اتفاق میافتد.
آیا قرص ال دی از بیماریهای مقاربتی جلوگیری میکند؟
خیر.
قرص LD برای پیشگیری از بارداری است و در برابر عفونتهای مقاربتی مانند HIV محافظت ایجاد نمیکند. اگر احتمال انتقال عفونت وجود دارد، استفاده از کاندوم اهمیت دارد.
قرص ال دی را صبح بخوریم یا شب؟
برای اثرگذاری قرص، منظم بودن مصرف مهمتر از صبح یا شب بودن آن است.
بهتر است زمانی را انتخاب کنید که احتمال فراموش کردن قرص کمتر باشد.
اگر مصرف قرص باعث تهوع میشود، بعضی افراد با مصرف آن در ساعات پایانی روز احساس بهتری دارند.
مشاوره زنان، زایمان و بارداری
لیلا علیآبادی | کارشناس مامایی
جمعبندی
قرص ال دی یک قرص ضدبارداری هورمونی ترکیبی است که عمدتاً برای پیشگیری از بارداری استفاده میشود. این قرص میتواند روی میزان و زمان خونریزی قاعدگی نیز تأثیر بگذارد، اما برای ایجاد پریود فوری یا قطع سریع خونریزی نباید بهصورت خودسرانه مصرف شود.
همچنین عوارض قرص ال دی بعد از چهل سالگی بیشتر زمانی اهمیت پیدا میکند که عوامل خطری مانند سیگار، فشار خون بالا، میگرن همراه با اورا یا سابقه لخته خون وجود داشته باشد.
اگر قصد شروع LD، تغییر زمان پریود، جلوگیری از بارداری بعد از رابطه یا بررسی علت عقب افتادن پریود را دارید، بهتر است انتخاب و نحوه مصرف دارو متناسب با شرایط بدنی شما انجام شود.
سوالات متداول درباره قرص ال دی
قرص ال دی چیست؟
قرص ال دی یک قرص ضدبارداری خوراکی ترکیبی است که با تأثیر بر تخمکگذاری و مخاط دهانه رحم به پیشگیری از بارداری کمک میکند.
قرص ال دی برای چیست؟
مهمترین کاربرد آن پیشگیری از بارداری است و در برخی افراد میتواند باعث تغییر و کنترل بهتر الگوی خونریزی قاعدگی شود.
عوارض قرص ال دی چیست؟
تهوع، سردرد، حساسیت پستان و لکهبینی از عوارض احتمالی هستند. درد قفسه سینه، تنگی نفس ناگهانی، تورم یکطرفه پا و اختلال ناگهانی بینایی نیاز به بررسی فوری دارند.
عوارض قرص ال دی بعد از چهل سالگی چیست؟
بعد از ۴۰ سالگی باید عوامل خطر مانند سیگار، فشار خون بالا، سابقه لخته خون، بیماری قلبی و میگرن همراه با اورا بررسی شوند. سن بهتنهایی به معنای ممنوعیت مصرف نیست.
اگر روز اول پریودی قرص ال دی بخوریم قطع میشود؟
خیر. مصرف LD در روز اول پریود باعث قطع فوری خونریزی نمیشود.
چند روز بعد از قطع قرص ال دی پریود میشویم؟
در بستههای ۲۱ عددی، خونریزی معمولاً در فاصله بدون مصرف قرص فعال اتفاق میافتد، اما زمان دقیق آن در افراد مختلف متفاوت است.
چند تا قرص ال دی بخورم تا پریود شوم؟
تعداد مشخصی برای ایجاد پریود وجود ندارد و مصرف چند قرص بهصورت خودسرانه توصیه نمیشود.
آیا قرص ال دی بعد از رابطه از بارداری جلوگیری میکند؟
LD معمولی با قرص اختصاصی اورژانسی یکسان نیست. بعضی قرصهای ترکیبی در صورت داشتن ترکیب هورمونی مناسب میتوانند در روش اورژانسی ترکیبی استفاده شوند، اما تعداد قرص به نوع و مقدار هورمون فرآورده بستگی دارد.
آیا قرص ال دی باعث ناباروری میشود؟
خیر. باروری پس از قطع قرصهای خوراکی معمولاً دوباره بازمیگردد.
آیا قرص ال دی برای پریود شدن سریع مناسب است؟
خیر. LD داروی مخصوص ایجاد پریود سریع نیست و در صورت تأخیر قاعدگی باید ابتدا علت آن مشخص شود.
